Cách khắc phục ô nhiễm không khí

Vấn đề ô nhiễm không khí hiện nay đang làm rất nhiều quốc gia trở nên căng thẳng vì chưa có cách để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường không khí. Vậy ô nhiễm không khí là gì? Tại sao nó ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều khía cạnh của cuộc sống đến vậy? Cách khắc phục tình trạng này như thế nào? Hãy cùng công ty môi trường Trí Bảo tìm hiểu những vấn đề này.

Mọi sự sống trên Trái Đất đều cần đến khí Oxy để duy trì sự sống nhưng nếu không khí bị ô nhiễm thì sẽ ảnh hưởng cực lớn đến sự tồn tại và phát triển của tất cả các loài sinh vật. Vậy tại sao ô nhiễm môi trường không khí lại trở nên nghiệm trọng như vậy, cùng tìm hiểu bài viết dưới đây để có sự giải đáp cho bạn.

Ô nhiễm không khí là gì
 

Ô nhiễm không khí là sự thay đổi lớn trong thành phần của không khí, chủ yếu do những khói, bụi, hơi hoặc các khí lạ được đưa vào trong không khí, có sự tỏa mùi, làm giảm tầm nhìn xa, gây lên biến đổi khí hậu, mang mầm bệnh cho con người và đồng thời gây hại đến sinh vật khác như động vật, loại cây lương thực, có thể làm hỏng môi trường tự nhiên hoặc xây dựng.

Hiện nay, tỷ lệ ô nhiễm trong không khí nói chúng ngày càng gia tăng đến mức báo động, bằng chứng là những hình ảnh ô nhiễm xuất hiện ở khắp mọi nơi trên các phương tiện truyền thông. Ví dụ về ô nhiễm môi trường không khí hiện nay tại Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc … Hay cụ thể là ở Hà Nội (Việt Nam) vào lúc 6 giờ sáng ngày 12/01/2020, chỉ số AQI tăng lên đến 338, chạm mức nguy hại nghiêm trọng cho sức khỏe.

Thực trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam và trên thế giới
 

Hiện nay mức độ ô nhiễm môi trường trong không khí trên thế giới đang vượt mức ngưỡng an toàn, gây lên nỗi lo đe dọa chung của toàn cầu. Tình trạng ô nhiễm hiện nay xuất hiện ở khắp mọi nơi, từ các trong nhà, khu công nghiệp, ở các thành phố lớn khác, rộng hơn là ô nhiễm không khí ở đới ôn hòa, đới nóng và đới lạnh. Trong đó, nước Việt Nam ta cũng là một trong những quốc gia ô nhiễm môi trường không khí nhiều nhất thế giới.

Ô nhiễm không khí tại Việt Nam

Trong năm 2019, việc ô nhiễm môi trường không khí tại Việt Nam hiện nay có chuyển biến rất xấu so với thời điểm cùng kỳ ở các năm trước. Đây là thông tin được Tiến sĩ Kidong Park – Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam khẳng định.

Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh về mức độ ô nhiễm môi trường không khí tại Việt Nam có ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Cụ thể, trong năm 2016 có hơn 60.000 các ca tử vong đột quỵ, đau tim và các bệnh về phổi có liên quan đến ô nhiễm trong không khí.
 

Thực trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam

Không dừng lại con số đó, theo báo cáo của các chuyên gia phân tích rằng Việt Nam hiện đang thuộc trong top 10 quốc gia có ô nhiễm không khí nhất Châu Á, chỉ số ô nhiễm không khí thường xuyên chạm mức nguy hại cao. Hiện nay ô nhiễm môi trường không khí ở Việt Nam tập trung ở các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, vì đây là một trong những thành phố tập trung đông dân số.

Ô nhiễm không khí tại Hà Nội

Ô nhiễm không khí hiện nay tại Hà Nội đang là nỗi lo, quan tâm chung của mọi người dân sống trên địa bàn này, cũng như cơ quan chức năng. Bởi vì, ô nhiễm không khí ở Hà Nội thường xuyên rơi vào mức cảnh báo nguy hiểm cao.

Đồng thời Hà Nội còn nằm lọt trong danh sách đen các thủ đô có bầu không khí ô nhiễm nhất trên thế giới, vượt quá mức nguy hại cho sức khỏe con người.

Gần đây nhất là ngày 14/01/2020, Tổ chức đo chất lượng không khí thế giới (Air Visual) đã đo ô nhiễm không khí Hà Nội theo cách tính AQI của Mỹ thì rơi vào mức ngưỡng màu tím. Điều này chứng tỏ mức độ ô nhiễm không khí tại Hà Nội liên tục có những chuyển biến xấu đi.

Ô nhiễm không khí tại TPHCM

So với việc ô nhiễm không khí tại Hà Nội, ô nhiễm môi trường không khí ở TPHCM có mức độ nhẹ hơn. Tuy nhiên, cũng có nhiều thời điểm trong năm 2019, ô nhiễm không khí tại TPHCM “vượt mặt” hơn cả Hà Nội và lọt vào top 11 thành phố ô nhiễm nhất toàn cầu.

Cũng theo WHO, ô nhiễm không khí ở Sài Gòn có chỉ số PM2.5 là 42 μg/m3, thấp hơn 6 đơn vị so với Hà Nội, cao gấp hơn 4 lần so với mức tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới.

Ngoài Hà Nội và TPHCM thì tình trạng ô nhiễm không khí xảy ra tại hầu hết ở các khu vực tỉnh, thành phố lớn tại Việt Nam như: Ô nhiễm không khí ở Hải Phòng, Bình Dương, Kiên Giang, Vũng Tàu,...Đặc điểm chung của những tỉnh có mức độ ô nhiễm cao là phần lớn tập trung đông dân cư cũng như có nhiều khu công nghiệp, chế biến sản xuất, khu khai thác đá, than, dầu mỏ …

Thực trạng ô nhiễm không khí trên thế giới

Ngoài Việt Nam thì tình trạng ô nhiễm không khí cũng xảy ra trên toàn thế gới, đặc biệt là tại các quốc gia, thành phố đông dân cư và đang phát triển như: Bắc Kinh (Trung Quốc), Bangkok (Thái Lan), Ấn Độ, Hàn Quốc,...Trong đó, Ấn Độ là nước có mức độ ô nhiễm không khí cao nhất trên thế giới.
 

Ô nhiễm không khí trên thế giới
 

Theo thông tin mới nhất từ Tổ chức Y tế thế giới WHO, ô nhiễm môi trường không khí gây ra cái chết sớm cho khoảng 4,2 triệu người trên thế giới vào năm 2016. Trong đó, 91% tỉ lệ thuộc về các nước nghèo và đông dân ở khu vực Đông Nam Á và Tây Thái Bình Dương.

Trung Quốc và Ấn Độ là hai quốc gia đứng đầu danh sách ô nhiễm môi trường, chiếm 50% số ca tử vong do ô nhiễm không khí trên toàn cầu. Riêng tại nước Trung Quốc đã ghi nhận 1,1 triệu người chết vì ô nhiễm không khí trong năm 2016.

Nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm không khí 
 

Thông thường, việc ô nhiễm có thể gây ra do tự nhiên hoặc do con người. Chất lượng không khí chủ yếu bị ảnh hưởng do con người. Việc xác định được những nguyên nhân gây ô nhiễm sẽ giúp phần nào chúng ta loại bỏ được vấn đề ô nhiễm môi trường một cách tối ưu triệt để và tránh sai lầm ảnh hưởng tới sức khỏe mọi người. Các nguyên nhân ô nhiễm môi trường không khí bao gồm:

Ô nhiễm không khí do các phương tiện giao thông

Nguyên nhân đầu tiên chúng tôi muốn kể đến là từ phương tiện giao thông, điển hình là các loại xe máy và xe ô tô. Bởi vì, xe máy là nguồn thải ra các loại khí như VOC, CO, còn xe khách, xe tải lại là tác nhân thải ra các khí SO2, NO2. Những chất thải này sẽ khiến môi trường không khí trở nên khói bụi và đục hơn, không còn sạch sẽ.
 

Ô nhiễm không khí do phương tiện giao thông
 

Ô nhiễm không khí do phá vỡ, thi công các công trình

Nguyên nhân ảnh hưởng đến môi trường không khí tiếp theo là do quá trình thi công xây dựng, phá vỡ các công trình kiến trúc đã phần nào tạo ra một số lượng lớn khói bụi , bụi mịn và các loại bụi nhỏ. Trong khi đó, các chủ đầu tư lại chưa chú trọng vào việc tìm ra những phương pháp giảm thiểu khói bụi và các khí thải gây lên ô nhiễm môi trường.

Ô nhiễm không khí do vận chuyển vật liệu

Trong quá trình vận chuyển các loại nguyên vật liệu cũng làm tăng lên lượng khí thải ra bên ngoài môi trường, bên cạnh đó nếu vật liệu không được che chắn cẩn thận thì sẽ bị rơi rớt trên đường gây mất vẽ thẩm mỹ, gây mất vệ sinh và ảnh hưởng đến sự an toàn của những người đang điều khiển phương tiện giao thông. Do đó, nếu vận chuyển nguyên vật liệu không đúng cách thì đừng hỏi vì sao ô nhiễm không khí lại tăng cao.

Ô nhiễm do hệ thống thoát nước chưa được xử lý

Hiện nay tại các hộ gia đình, chung cư, tại các công sở, chưa xử lý an toàn, triệt để về hệ thông thoát nước tại nơi ở. Gây nên tình trạng nguồn nước bị tắc nghẽn nghiêm trọng hoặc bị tràn lan ra bên ngoài gây nên mùi hôi thối khó chịu, cùng với đó là các khí độc hại như HS2, CH4,...được sản sinh trong quá trình phân hủy chất thải cũng chính là tác nhân của bầu khí quyển.

Ô nhiễm do các trang trại chăn nuôi gia cầm, gia súc.

Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí tiếp theo là bắt nguồn từ những trang trại đang chăn nuôi gia súc, gia cầm. Theo nguồn thông tin từ Tổ chức Nông Lương thế giới (FAO), được biết các chất thải gia súc gia cầm sản sinh ra 65% lượng N2O (Nitơ oxit). So với CO2 thì N2O có khả năng hấp thụ năng lượng mặt trời cao cấp 296 lần và cũng là một trong những tác nhân gây lên hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm bầu không khí.
 

Ô nhiễm không khí do các trại chăn nuôi 

> > Xem thêm: Các cách xử lý rác thải công nghiệp an toàn và hiệu quả nhất

Ô nhiễm không khí do đốt rác, rơm rạ bừa bãi

Nhắc đến các nguồn gây ô nhiễm không khí không thể không kể đến hoạt động đốt rơm rạ sau mỗi vụ mùa lúa và việc đốt xử lý rác việc làm này cũng tạo ra các loại khí như H2O, CO2, CO, SO2, NO2 và các loại bụi mịn, bụi nano.

Thế nhưng điều đáng nói tại đầy là, nhiều người (nhất là bà con tại những nơi vùng nông thôn) vẫn không biết đây là hành động gây lên ô nhiễm, họ còn cho rằng điều này sẽ làm sạch khuôn viên sống, giúp tiêu hủy những loại rác thải không dùng đến.

Ngoài ra việc đốt rơm rạ trên chính cánh đồng còn là tác nhân khiến các chất hữu cơ trong rơm rạ chuyển biến thành chất vô cơ dưới tác động của nhiệt độ, dẫn đến ô nhiễm môi trường đất, gây hại cho những loại cây trồng.

Ô nhiễm do vứt rác bừa bãi, thu gom rác thải chưa tốt

Các bãi rác tự phát hiện nay không được quản lý chặc chẽ, không có những quy trình xử lý hiệu quả, thu gom theo đúng tiêu chuẩn kĩ thuật sau một thời gian sẽ là nơi phát tán nguồn dịch bệnh, mùi hôi khó chịu và đây cũng là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm không khí phổ biến.

Ô nhiễm do bùn thải bể tự hoại chưa được xử lý

Trung bình khoảng từ 2 đến 3 năm thì các chất bùn thải bể tự hoại sẽ đầy và người dân, các cơ quan, đơn vị cần gọi dịch vụ thông hút bể phốt để nạo vét khơi thông. Tuy nhiên, nhiều công ty dịch vụ sau khi hút bể phốt lại đổ trực tiếp ra môi trường bên ngoài thay vì đem đi xử lý triệt để, điều này đã gây nên gánh nặng rất lớn cho bầu không khí.

Ô nhiễm không khí do các nhà máy, xí nghiệp sản xuất.

Khí thải từ các nhà máy sản xuất hóa chất, than, dầu, khí đốt, luyện kim … được xem là một trong nguyên nhân gây ô nhiễm bầu không khí chính. Bởi trong khí thải từ nhà máy sản xuất chứa rất nhiều khí CO2, bụi bẩn, mùi khói thải ra … chúng sẽ khiến bầu không khí mờ ảo như màn sương do bị nhiễm bẩn.
 

Ô nhiễm không khí do các nhà máy xí nghiệp sản xuất
 

Ô nhiễm không khí do ao hồ lâu năm

Việc ao hồ bị ô nhiễm do các hoạt động sinh hoạt xả thải nhưng không được xử lý kịp thời nhanh chóng cũng gây ra mùi hôi khó chịu và các khí độc hại khác làm ô nhiễm môi trường không khí.

Ô nhiễm không khí do yếu tố tự nhiên

Đó có thể là những tác động của khí hậu và thời tiết chuyển mùa, ô nhiễm không khí từ gió, do núi lửa phun trào, cháy rừng tự phát, phân hủy các chân hữu cơ trong tự nhiên, bão cát …

Ngoài những nguyên nhân gây ô nhiễm không khí được nêu trên thì việc sử dụng các hóa chất độc hại như thuốc diệt cỏ, xịt trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật,...vượt quá liều lượng sử dụng khuyến cáo cũng góp phần làm hủy diệt môi trường không khí. Bên cạnh đó, ô nhiễm không khí trong nhà còn do luồng khói thuốc lá, các chất tẩy rửa vệ sinh, sơn, bếp lò, thiết bị điện tử,...

Hậu quả của việc ô nhiễm không khí gây ra
 

Ô nhiễm không khí để lại những hậu quả vô cùng nghiêm trọng, nó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn đe dọa đến hệ sinh thái trên Trái Đất, một số hậu quả ô nhiễm môi trường không khí điển hình như sau:

Ảnh hưởng đến con người

Ô nhiễm trong không khí gây ra nhiều triệu chứng bệnh tật có mức độ nguy hiểm khác nhau từ nhẹ đến nặng tùy theo tình trạng ô nhiễm tại khu vực đó. Nếu nhẹ thì hậu quả sẽ có các hiện tượng như bị dị ứng da tay, đau mắt đỏ, chóng mặt, đau đầu, tức ngực, buồn nôn,...
 

Ô nhiễm không khí tại Việt Nam
 

Nếu nặng, thì nguy cơ mắc các bệnh hen suyễn, có thể gây ra ung thư phổ, bệnh về tim mạch, dị tật và các bệnh nan y rất cao, chúng sẽ phá hoại cơ thể con người, đe dọa đến tính mạng.

Ảnh hưởng đến kinh tế xã hội

Sẽ làm tăng lên các chi phí cho việc khám chữa bệnh tật, chi phí xử lý tình trạng ô nhiễm bầu không khí, giảm sút nguồn thu từ các hoạt động vui chơi du lịch, các công trình bị phá hủy do sắt thép bị ăn mòn,...

Ảnh hưởng đến hệ sinh thái

Thêm một tác hại của việc ô nhiễm môi trường không khí nữa, đó là những ảnh hưởng đến hệ sinh thái. Không riêng gì ở con người mà toàn bộ sinh vật sống trên Trái Đất đều bị héo mòn, dần cạn kiệt, bị chết hoặc tuyệt chủng do tiếp xúc trực tiếp với bầu không khí ô nhiễm, hoặc qua nguồn thức ăn.

Không những như thế, mức độ ô nhiễm không khí nếu không được kiểm soát ngây, các chất gây ô nhiễm môi trường không khí ngày càng gia tăng và phá hủy tầng ozon, tạo ra những cơn mưa axit độc hại, những hiện tượng thời tiết xấu cực đoan.

Một số cách khắc phục ô nhiễm không khí
 

Đứng trước những hậu quả nghiêm trọng của việc ô nhiễm không khí mang lại, mỗi người dân cần phải nâng cao ý thức bảo vệ không gian sống hơn nữa. Vậy đâu là những biện pháp khắc phục bảo vệ môi trường không khí hiệu quả. Bạn có thể tham khảo một số cách xử lý ô nhiễm môi trường không khí dưới đây.

Làm sạch không khí trong phòng

Chúng ta có thể kiểm soát việc ô nhiễm không khí trong nhà của mình bằng một số cách như sau:
 

Một số cách làm sạch không khí trong phòng
 

- Thường xuyên lau chùi dọn dẹp nhà cửa, vệ sinh toilet.

- Mua thiết bị lọc không khí chất lượng để xử lý bụi bẩn hiệu quả

- Giảm hút thuốc lá trong môi trường sống.

- Trong nhiều cây xanh để tạo lên bầu không khí trong lành.

- Lắp thêm quạt thông gió để xử lý ô nhiễm không khí.

- Sử dụng hệ thống phun sương.

Khắc phục ô nhiễm không khí bên ngoài

Để xử lý được nguồn ô nhiễm môi trường không khí bên ngoài ta cần thực hiện một số cách như sau:
 

Khắc phục ô nhiễm không khí bên ngoài
 

- Nâng cấp đường xá, sử dụng các phương tiện giao thông công cộng.

- Sử dụng các phương tiện ít gây ra các khí thải như xe đạp.

- Tích tực trồng nhiều cây xanh, trồng cây gây rừng.

- Sử dụng xe phun nước tưới cây, rửa đường mỗi ngày.

Bảo vệ môi trường không khí tại vùng nông thôn

Sự hiểu biết về tác hại việc ô nhiễm không khí ở vùng nông thôn còn kém, hạn chế. Vì thế ta cần tuyên truyền giáo dục là điều cần thiết, và áp dụng các biện pháp sau đây:

- Ứng dụng công nghệ xanh trong hoạt động về chăn nuôi sản xuất.

- Hạn chế việc sử dụng các loại hóa chất như thuốc trừ sâu, diệt cỏ, thuốc bảo vệ thực vật.

- Không vứt bao bì đựng hóa chất bừa bãi mà hãy đem đến các điểm xử lý chất thải.

- Chăn nuôi khép kín và xây các hầm cầu tự hoại, hầm biogas.

> > Xem thêm: Cách để Ngăn chặn ô nhiễm nước

Sử dụng máy và App để đo mức độ ô nhiễm không khí

Việc chủ động phòng ngừa những tác hại do ô nhiễm không khí gây là điều cần thiết vì vậy mỗi gia đình nên sắm cho mình một chiếc máy đo mức độ ô nhiễm không khí để kiểm tra chất lượng không khí khu vực mình đang sinh sống.

Tags: Thực trạng ô nhiễm không khí, hậu quả ô nhiễm không khí, biện pháp khắc phục ô nhiễm không khí, tác nhân gây ô nhiễm không khí, ô nhiễm không khí ở Việt Nam năm 2019, nguyên nhân gây ô nhiễm không khí.